درآمدی بر فلسفه اسلامی

درآمدی بر فلسفه اسلامی اثر عبدالرسول عبودیت، به زبان فارسی و در موضوع فلسفه است.

کتاب با مقدمه ناشر و پیشگفتار آغاز شده است. متن اصلی دارای یک مدخل و پنج بخش می‌باشد که هر بخش در چند فصل تنظیم شده است.

فصل‎بندی در این کتاب به‌صورت کلی ارائه شده است؛ یعنی هر بخشی فصل‎بندی خاص خود را ندارد، بلکه فصل‎بندی کلی کتاب در بخش‎های مختلف آن پخش و تقسیم شده؛ مثلا در یک بخش یک فصل و در بخش دیگر سه فصل و یا چهار فصل ارائه شده است.

نویسنده در پیشگفتار نوشته است: فلسفه اسلامی گنجینه‌ای از اندیشه‌های گران‌بها است که حاصل تلاش بی‎وقفه صدها متفکر بزرگ می‌باشد. این اندیشه‌ها در پنج بخش کلی: هستی‌شناسی، خداشناسی یا الهیات خاص، معرفت‌شناسی، نفس‎شناسی یا علم‌النفس و دین‎شناسی، قابل دسته‌بندی است.

در کتاب «هستی‌شناسی»، بخش بسیار ناچیزی از الهیات عام، شامل برخی از مباحث مواد ثلاث، علت و معلول، حرکت و ثبات، جوهر و عرض، به ضمیمه مدخلی در فلسفه‎شناسی ارائه شد.

اما چون کتاب مذکور، به قصد کتابی خودآموز نگاشته شده، مباحث مطرح‌ در آن به‌تفصیل بررسی شده و در آن از تشریح نکات ریز و ذکر مثال‌های متعدد و تکرار مطالب در قالب عبارات گوناگون خودداری نشده است. قاعدتا چنین کتابی برای تدریس مناسب نیست و طبعا وجو کتابی مناسب تدریس ضروری است. کتابی که در پیش رو دارید به همین منظور نگارش یافته است.

نویسنده در ادامه، تفاوت‌های کتاب حاضر را با کتاب هستی‌شناسی در ضمن 9 شماره بیان کرده است و در آخر نتیجه گرفته است که: اگر از بخش خداشناسی صرف نظر کنیم، با توجه به تفاوت‎های مذکور، اثر حاضر ویرایش جدیدی از هستی‌شناسی است، اما با توجه به وجود بخش خداشناسی در آن، عنوان «هستی‌شناسی» برای آن مناسب نیست؛ زیرا هستی‌شناسی شامل مباحثی است در عرض مباحث خداشناسی؛ پس ارجح استفاده از عنوان «فلسفه اسلامی» است، که شامل هر دو نوع مبحث است. طبعا به‌لحاظ قلت مباحث برگزیده‌شده، عنوان «درآمدی بر فلسفه اسلامی» برای آن مناسب به نظر آمد.

این کتاب، عمدتا بر اساس آراء ابن ‎سینا نگارش یافته است. در پاره‌ای از موارد از این قاعده عدول شده و آراء خاص صدرالمتألهین، یا احیانا رأی برخی از فیلسوفان معاصر، مطرح گردیده است.

در این کتاب، هرگاه واژه «فلسفه» یا «فیلسوفان»، به‌کار رود، مقصود فلسفه اسلامی و فیلسوفان مسلمان است و نیز همواره مقصود از مجموعه آثار، کتاب مجموعه آثار استاد مطهری است.