بینوایان (دو جلدی)

تا زمانی که به سبب قوانین و رسوم، عذابی اجتماعی پدید آید که در اوج تمدن دوزخ­ هایی بیافریند و تقدیر الاهی را با مصیبتی انسان بیالاید؛ تا زمانی که سه گرفتاری زمانه : سقوط مرد به دلیل رنجبری، تباهی زن به دلیل گرسنگی، نزاری کودک به دلیل ناآگاهی، از میان نرفته باشد؛ تا زمانی که در سرزمینی اختناق اجتماعی امکان­پذیر باشد یا به بیان دیگر و از دیدگاهی گسترده ­تر، تا زمانی که در زمین نادانی و بینوایی باشد، کتاب­هایی از این دست بی­ فایده نخواهند بود. یقین دارم که این کتاب، اگر یکی از مهم­ترین آثار جهان نباشد، مهم­ترین اثر من است. «ویکتورهوگو»

ژان والژان، به خاطر دزدیدن یک قرص نان، نوزده سال را در زندان بوده است. وقتی از زندان آزاد می‌شود به کلیسا می‌رود و آنجا به دنبال سرپناه می‌گردد. اما وقتی ظروف نقره‌ی اسقف را می‌بیند، توجهش جلب می‌شود و آن‌ها را برمی‌دارد. پلیس او را دستگیر می‌کند اما اسقف وانمود می‌کند که ظرف‌ها را خودش به ژان والژان هدیه داده است. همین کار اسقف تاثیر خیلی زیادی روی او می‌گذارد و باعث تحول درونی‌اش می‌شود. مدت‌ها بعد او فانتین را می‌بیند. زنی فقیر که هیچ پولی برای بزرگ کردن دخترش، کوزت، ندارد و مجبور است او را به خانم و آقای تناردیه بسپرد. تناردیه‌ها از کوزت بیگاری می‌کشند و از او سواستفاده می‌کنند. ژان والژان تلاش‌های بسیاری می‌کند تا کوزت را پیدا کند و برای فانتین نیز پول و سرپناه و آرامشی بیابد.

ویکتور هوگو که بیشتر داستان‌هایش بازگوکننده تاریخ فرانسه در زمان امپراتوری ناپلئون و پس از آن‌است، در رمان بینوایان کوبنده‌ترین نقدهای خود را به بی‌عدالتی، فقر و فساد اقتصادی، حکومتی و اجتماعی فرانسه کرده است. او در این اثر وقایع زیادی را بهم پیوند می‌زند، زندگی فلاکت‌بار زنانی مانند فانتین، تضاد و اختلافات فاحش طبقاتی، فساد حکومت، شورش‌های خیابانی در آستانه انقلاب فرانسه و تقابل وجدان انسانی همچون بازرس ژاور با آنچه قانون می‌خوانندش و او سعی دارد وظیفه‌شناسانه و سرسختانه به آن وفادار باقی بماند.

کتاب بینوایان اولین بار در سال 1862 به چاپ رسید. این کتاب جاودان با معرفی یکی از مشهورترین شخصیت ها در ادبیات—مردی خوش قلب به نام ژان والژان که به اتهام دزدیدن تکه ای نان به زندان می افتددر زمره ی برترین رمان های تمام اعصار قرار می گیرد. ویکتور هوگو در شاهکار خود، مخاطبین را به اعماق جهان زیرین شهر پاریس می برد، آن ها را در نبردی میان خیر و شر غوطه ور می سازد و با رئالیسمی نفس گیر و بی همتا، زندگی در خلال خیزش سال 1832 میلادی را به تصویر می کشد. در بطن این داستان جذاب، موضوعاتی وجود دارند که هم ذهن و هم احساسات را برمی انگیزانند: جنایت و مکافات، تعقیب بی وقفه ی ژان والژان توسط بازرس ژاور، ناامیدی ها و رنج های فاحشه ای به نام فانتین، بی اخلاقی مردی متقلب و فرصت طلب به نام تناردیه و تمایل همه ی ما به فرار از زندان ذهن خودمان. کتاب بینوایان، رمانی بسیار ارزشمند است که ظرافت های زندگی و تجربه ی انسانی را به شکلی منحصر به فرد روایت می کند.