گذشت زمانه

کتاب «گذشت زمانه» نوشته‌ی «بزرگ علوی» است. بزرگ علوی از نثرنویسان برجسته‌ی ادبیات فارسی معاصر و یکی از افراد گروه معروف 53 نفر بود که در آماده‌سازی مجله دنیا با تقی ارانی همکاری می‌کرد. او به روانشناسی زیگموند فروید و فلسفه‌ی مارکسیسم بسیار علاقه‌مند بود. علوی همچنین یکی از بنیانگذاران حزب توده ایران بود و آثار ادبی مشهوری را به رشته تحریر در آورد که از آن جمله می‌توان به رمان «چشمهایش» و داستان کوتاه «چمدان»، اشاره کرد.

درباره‌ی گذشت زمانه از قول نویسنده آمده است:

محتوی این نوشته ها شرح زندگی من نیست. در روزگار من حوادث مهمی رخ داده است :‏ انقلاب مشروطه، دوران کوتاه آزادی، انقلاب کبیر، نخستین جنگ جهانی، کودتای سوم اسفند، اقراض قاجاریه، استقرار رضا شاه، برقراری رژیم فاشیستی در آلمان، تمدید امتیاز شرکت نفت، جنگ جهانی دوم، ورود قوای شوروی و متفقین به ایران و تسلط نیروهای بیگانه در امور داخلی ایران، تشکیل حزب توده، نفوذ روزافزون ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه، دوران حکومت مصدق و ملی شدن نفت، استبداد روزافزون محمد رضا شاه، جنگ سرد و تضاد شوروی و آمریکا و تاثیر آن در تمام جهان، انقلاب ایران، تشکیل دولت جمهوری اسلامی و جنگ ایران و عراق‏.‏ پس قصدم شرح زنگی خودم نیست، بیشتر شرح تاثیر حوادثی است که زندگی مرا زیر و رو کرده ، از راه بدر برده، به گوشه ای انداخته و رها کرده است‏.‏ در اثر فراموشی، تسلسل خاطراتی وجود نخواهد داشت، آنچه در فکر و روح من مهر شده و مانده است به صورت یادداشت هایی ثبت می کنم به قصد اینکه گردش روزگار را بنمایانم‏.